Kira Sözleşmesi Kontrol Listesi (Yazdırılabilir PDF) — imza öncesi 12 kontrol

Kira sözleşmesi imzalanırken herkes acele eder. Kiracı taşınmak ister, ev sahibi evi boş bırakmak istemez, iki taraf da “gerisini konuşuruz” der. Sonra bir yıl geçer ve konuşulmayan her şey tartışma konusu olur.

Bu iş için bir çözüm var ve teknoloji gerektirmiyor: imzadan önce eline bir kontrol listesi al, madde madde işaretle. On dakika sürer, bir yıl boyunca rahat ettirir.

📄 Kira sözleşmesi kontrol listesini indir (PDF, ücretsiz) — kayıt yok, e-posta yok; tıkla, yazdır.

Not: Bu liste hukuki görüş değil, pratik bir kontrol aracıdır. Kefalet, tahliye ve vergi gibi başlıklarda kendi durumun için avukatına veya mali müşavirine danış.

Listenin nasıl kullanılacağı

Çıktıyı iki nüsha al. Biri sende, biri karşı tarafta olsun. Masaya oturunca maddeleri sırayla okuyup sözleşmede karşılığı var mı diye bakın. Bir madde boşsa üç seçenek vardır: sözleşmeye ekle, ek belgeye yaz, ya da bilerek geç. Üçüncüsü de bir karardır, ama bilerek verilmiş olur.

Listedeki 12 kontrol

1. Kimlik ve tebligat. Ad-soyad, TC kimlik no, telefon, e-posta ve tebligat adresi. Kiracı taşındıktan sonra ulaşamadığın kişiye hiçbir talebini iletemezsin.

2. Taşınmazın tanımı. Açık adres, bağımsız bölüm no, kat, metrekare.

3. Başlangıç ve teslim tarihi. İkisi farklıysa ikisini de yaz.

4. Kira tutarı, günü ve ödeme kanalı. Banka üzerinden ödeme, kendiliğinden kayıt bırakır.

5. Artış esası. Oran değil, esas. Oranlar ve üst sınırlar mevzuata bağlı ve dönemsel olarak değişiyor.

6. Depozito: tutar, kesinti koşulu, iade süresi. Üçü birden yazılmazsa iade tartışmaya döner.

7. Demirbaş listesi. Sözleşmenin eki olarak, “çalışır/çalışmaz” notu ve fotoğrafla. Ayrıntı: demirbaş teslim tutanağı.

8. Sayaç endeksleri. Elektrik, su, doğalgaz — giriş günündeki değerler, fotoğraflı.

9. Fatura ve aidat sorumluluğu. Aidatı kim öder, ısınma dahil mi, büyük onarım kime ait.

10. Kullanım sınırları. Konut/iş yeri, alt kira, evcil hayvan, tadilat izni.

11. Kefil varsa koşulları. Kimlik, sorumluluk türü, tutar, süre.

12. Tahliye ve fesih. Bildirim süresi, erken çıkış, kendiliğinden uzama.

Her maddenin neden orada olduğunu ve atlanınca ne olduğunu kira sözleşmesinde olması gereken 12 madde yazısında tek tek anlattım.

İmza masasında liste nasıl kullanılır

Listenin değeri indirilmesinde değil, masada açık durmasında. Kullanım tek cümleye sığar: madde okunur, sözleşmede karşılığı gösterilir, kutucuk işaretlenir. “Depozito iade süresi — sözleşmenin neresinde?” diye sorup parmakla o satırı bulmak, imza gününün en verimli otuz saniyesidir; bulunamayan satır da imzadan önce yakalanmış bir eksiktir.

Üç pratik kural:

• Listeyi kiracıyla birlikte geç. Gizli bir denetim aracı değil, ortak bir kontrol; kiracının gözü önünde işaretlenen liste güveni artırır, sonradan “bana gösterilmedi” cümlesini de imkânsız kılar.
• Karşılığı olmayan maddeyi o an tamamlat. “Bunu sonra ekleriz” cümlesi imza masasında ölür — imzadan sonra eklenen madde iki imza daha ister ve o toplantı bir daha aynı iyi niyetle kurulamaz. Eksik madde elle yazılır, yanına iki paraf atılır.
• İşaretli listeyi sözleşmeyle birlikte sakla. Liste tek başına belge değildir ama “imza günü neyin kontrol edildiğinin” kaydıdır; bir tartışmada sözleşmenin yanında duran işaretli liste, sürecin baştan sona özenle yürütüldüğünün somut göstergesidir.

Madde eksikse: üç senaryo

Kontrol sırasında bir maddenin sözleşmede karşılığı çıkmazsa üç yol var:

Elle ekle + paraf. Kısa maddelerde en hızlısı: boşluğa yazılır, iki taraf paraflar. Matbu formun kenarına sıkışan el yazısı çirkin durur ama bağlayıcıdır — estetik kaygısı, ispat gücünün yanında her zaman ikinci sıradadır.

Ek olarak bağla. Uzun içerik (demirbaş, sayaç, ödeme planı) metne sıkıştırılmaz; ayrı sayfa yazılır, sözleşmede “EK-n” diye sayılır, ayrıca imzalanır. Üç ekin düzenini ayrı yazıda anlattım.

İmzayı ertele. Madde önemliyse ve karşı taraf “gerek yok” diyorsa, bu bilgi de değerlidir. Depozito iade koşulunu yazmak istemeyen taraf, o koşul tartışılınca nasıl davranacağının fragmanını veriyor demektir. Bir günlük erteleme, bir yıllık tartışmadan her zaman ucuzdur. Ciddi kiracı, özenli sözleşmeden kaçmaz; kaçan kiracı hakkında da bilgi edinmiş olursun.

En sık boş kalan üç madde

Yıllar içinde gördüğüm kadarıyla en çok atlanan üçü şunlar:

Depozito iade süresi. Tutar yazılır, iade koşulu ve süresi yazılmaz. Çıkış günü “ne zaman vereceksin” sorusu başlar.

Sayaç endeksi. Kimse ilk gün sayaca bakmaz. İki ay sonra gelen devir borcu kimin, belirsiz kalır.

Demirbaş fotoğrafı. Liste yazılır ama fotoğraf çekilmez. Çıkışta “bu leke zaten vardı” tartışması ispatsız kalır.

Bu üçü toplam on dakikalık iş ve depozito tartışmalarının çoğunu doğmadan bitiriyor.

Emlakçıysanız: liste, standardın kendisidir

Tek daire kiralayan ev sahibi listeyi bir kez kullanır; emlakçı her devirde kullanır. Orada listenin işlevi değişir: kontrol aracı olmaktan çıkıp ofis standardına dönüşür. Her sözleşme aynı listeden geçiyorsa, dosyaya hangi danışman bakarsa baksın aynı kalite çıkar; yeni başlayan danışmanın eğitimi de “bu listeyi uygula”dan ibaret hâle gelir.

İki ek alışkanlık: işaretli listenin fotoğrafı mal sahibine aynı gün gider (“sözleşme şu kontrollerle imzalandı” mesajı, tek başına bir hizmet kanıtıdır) ve listede eksik çıkan her madde, ofisin şablon sözleşmesine işlenir — aynı eksik bir daha hiçbir sözleşmede çıkmaz.

İmza gününün zamanlaması

Listenin işe yaraması için imza toplantısına aceleye sıkışmamış bir saat koy. Kiracının kamyonu kapıda beklerken yapılan kontrol, kontrol değildir. O gün herkes her maddeye “tamam” der. Doğru sıra: sözleşme taslağı imzadan bir-iki gün önce karşı tarafa gitsin, kiracı kendi evinde sakin kafayla okusun, sorular toplantıdan önce mesajla gelsin. İmza günü yalnız kontrol ve imza kalır; yarım saat yeter ve o yarım saat gergin bir pazarlık değil, rahat bir kontrol olarak geçer.

Taslağı önden göndermenin bir yan faydası daha var: kiracının sorduğu sorular, senin listende olmayan riskleri gösterir. İki devirde bir sorulan soru, listeye eklenecek maddedir; liste böyle yaşar ve büyür.

Nüsha ve paraf düzenini de listenin sonuna aldık: iki nüsha, ikisi de ıslak imzalı; her sayfa paraflı; doldurulmayan alanın üstü çizili; elle düzeltmenin yanında iki paraf. Bu dört alışkanlığın gerekçesini 12 madde yazısında ayrıntılı anlattım — liste, o yazının masaya inen hâlidir.

Liste iki taraf için de çalışır

Bu sayfayı okuyanların bir kısmı kiracı. Listenin aynısı sizin için de geçerli. Kiracı tarafında en kritik dört kutucuk: depozitonun iade koşulu ve süresi yazılı mı, demirbaş tutanağı fotoğraflı mı tutuldu, kira artış esası belirli mi, ve elden ödeme yerine banka kanalı tanımlı mı. Bu dördü yazılıysa kiracının da yılı öngörülebilir geçer; yazılı değilse “sonra konuşuruz” denen her konu, yıl içinde sizin aleyhinize açık kalmış demektir. İyi hazırlanmış sözleşme tek tarafın zaferi değildir — iki tarafın da aynı metni okuduğunun garantisidir, yıl boyunca tartışmayı azaltan şey de tam olarak budur.

İmzadan sonra: liste bitti, takip başlıyor

Kontrol listesi imza anını kurtarır. Ama sözleşme bir yıl yaşar: kira günü gelir, artış dönemi gelir, bitiş tarihi gelir. Çekmecedeki kâğıt bunları hatırlatmaz.

RentMind tam burayı devralıyor: sözleşme tarihleri, depozito, demirbaş ve kira günü aynı kayıtta durur; bitiş yaklaşınca haftalar öncesinden hatırlatır. Ayrıca imzaya hazır sözleşmeyi uygulama içinde oluşturup paylaşabiliyorsun; yani liste ve sözleşme aynı yerden çıkıyor. İlk mülk ücretsiz.

Kira takibinin temelleri için kira takibi nasıl yapılır, ödeme kaydı için kira ödeme çizelgesi.

📕 Bu rehber dahil kira kümesinin tamamı tek kitapta: Ev Sahibinin El Kitabı — 24 bölüm, ücretsiz PDF (kayıt yok, e-posta yok).

Sıkça Sorulan Sorular

Bu liste kiracı için de kullanılabilir mi? Evet. Maddelerin tamamı iki taraf için de geçerli; kiracı olarak da aynı listeyle oturup eksikleri sorabilirsin. Depozito iade koşulu ve demirbaş kaydı, kiracının en çok işine yarayan iki madde.

Matbu sözleşme kullanıyorum, listeye gerek var mı? Matbu formlar iskeleti verir ama tartışma yaratan kalemleri (depozito iadesi, sayaç, demirbaş) boş bırakır. Liste tam olarak o boşlukları yakalamak için var.

Sözleşme imzalandı, geç mi kaldım? Hayır. Sayaç endeksi ve demirbaş kaydı gibi maddeler ek protokol ile sonradan da eklenebilir — iki taraf imzalarsa geçerli olur. Erken olması iyidir, ama geç olması hiç olmamasından iyidir.