Araç Bakım Kontrol Listesi (Yazdırılabilir PDF) — aylık · 6 aylık · yıllık

Araç bakımının en zor kısmı yapmak değil, hatırlamaktır. Yağın kaç km önce değiştiği, lastiğin en son ne zaman ölçüldüğü, aküye en son kimin baktığı — çoğumuzda bu bilgiler “galiba”larla yaşar. Galibaların panzehiri karmaşık bir sistem değil; buzdolabına asılan tek sayfalık bir kontrol listesidir.

📄 Araç bakım kontrol listesini indir (PDF, ücretsiz) — kayıt yok, e-posta yok; tıkla, yazdır.

Listede ne var?

Tek A4 sayfada, üç ritim:

• Her ay (13 dakikalık tur): lastik basıncı (stepne dahil), motor yağı seviyesi, soğutma suyu, farlar-sinyaller, cam suyu + silecek. Her maddenin yanında tahmini süresi yazar — bahane kalmasın diye.
• Her 6 ay veya 10.000 km (önce gelen): yağ + filtre değişimi, diş derinliği + rotasyon, balata kontrolü, polen filtresi, akü testi.
• Yılda bir veya 20.000 km: hava/yakıt filtresi, fren hidroliği, klima performansı, rot-balans, sigorta-kasko-muayene tarihleri.

Her maddede “servis mi, kendin mi” etiketi var — neyi ustaya bırakacağın, neyi 2 dakikada kendin yapacağın net.

Aylık 13 dakikalık tur — adım adım

Listenin en çok işe yarayan bölümü aylık tur, ama madde adını okumak yetmiyor: nasıl bakılacağı ve neyin kötü sayıldığı bilinmezse tur bir göz gezdirmeye dönüşür. Beş maddenin beşi de şöyle yapılır:

1 · Lastik basıncı (4 dk). Doğru basınç lastiğin üstünde değil, sürücü kapısı çerçevesindeki etikette yazar — lastiğin üstündeki rakam o lastiğin dayanabileceği maksimumdur, aracın istediği değer değil. Ölçümü soğukken yap: on dakika yol gitmiş bir lastik ısınıp basıncı yükseltir, ölçüm yanıltır. Stepneyi unutma; çoğu araçta stepnenin basıncı diğerlerinden yüksektir ve yıllarca hiç bakılmadığı için ihtiyaç anında yassı çıkar.

2 · Motor yağı seviyesi (3 dk). Araç düz zeminde ve motor durduktan birkaç dakika sonra. Çubuğu çek, sil, tam dibine kadar geri sok, tekrar çek — ilk çekişte okunan seviye yanlıştır çünkü yağ çubuğun her yerine bulaşmıştır. Seviye alt işaretin altındaysa eklemeden önce nereden eksildiğini sor: normal tüketim mi, yoksa sızıntı mı. Ayda bir bakan kişi bu farkı görür, yılda bir bakan göremez.

3 · Soğutma suyu (2 dk). Genleşme kabındaki seviyeye bak, min-max arasında olmalı. 🔴 Motor sıcakken radyatör kapağını açma — basınç altındaki sıcak sıvı fışkırır ve ciddi yanığa yol açar. Soğuk motorda bak, soğuk motorda ekle.

4 · Farlar ve sinyaller (2 dk). Tek başınayken garaj kapısına ya da bir duvara yansıtarak kontrol edilir: kısa far, uzun far, sinyaller, dörtlü. Fren lambası için aracı duvara yakın park et, geri vitese al ve fren pedalına bas — arka yansımadan görürsün. Fren lambası tek başına bakılamadığı için en çok atlanan kalemdir ve yanmadığını size ancak arkadan gelen araç söyler.

5 · Cam suyu ve silecek (2 dk). Depoyu doldur, sileceği çalıştır. Silecek iz bırakıyor ya da titriyorsa değişme vakti gelmiştir; lastik sertleşmiştir ve bir sonraki yağmurda görüşünü keser. Bu, listedeki en ucuz kalem ve en çok ertelenen kalemdir.

Altı aylık bölümde iki madde gözle bakılır

Altı aylık kalemlerin çoğu servis işi, ama ikisini randevu almadan önce kendin görebilirsin. Gördüğünde servise ne için gittiğini bilerek gidersin.

Lastik diş derinliği. Her lastiğin oluklarının içinde küçük aşınma göstergesi kabartmaları vardır. Diş bu kabartmalarla aynı hizaya geldiyse lastik ömrünü doldurmuş demektir — ölçü aletine gerek yok, gözle görülür. Dört lastiği de tek tek kontrol et: aynı araçta ön ve arka farklı aşınır, bu yüzden rotasyon listede duruyor. Bir lastiğin tek tarafı diğerinden belirgin aşınmışsa sorun lastikte değil, rot-balanstadır.

Balata. Çoğu jantta tekerlek arasından disk ve balata görünür. Balatanın metal sırtına yaklaşmış ince bir tabaka kaldıysa değişim yakındır. Gözle bakamıyorsan sesi dinle: frende yüksek perdeli cızırtı, balataların üstündeki uyarı dilinin diske değmesidir. O ses “yakında” değil “şimdi” demektir.

Bu iki kalemi kendin görmenin faydası şu: servise “bir bakar mısınız” diye değil, “sol ön lastikte iç taraf aşınmış, rot-balansa bakalım” diye gidersin. Bu cümle hem işi kısaltır hem faturayı öngörülebilir yapar. Aynı mantığı araç bakım maliyetini düşürme yazısında ayrıntılandırdım.

Yıllık bölümde zamanlama önemli

Yıllık kalemlerde iki tanesinin ne zaman yapıldığı, yapılıp yapılmadığı kadar önemli:

Fren hidroliği kilometreyle değil zamanla bozulur; havadaki nemi çeker ve kaynama noktası düşer. Bu yüzden az kullanılan araçta bile takvimle değişir: “az kullanıyorum, gerek yok” mantığı burada işlemez. Az kullanılan araçta neyin takvimle eskidiğini az kullanılan araçta bakım takvimi yazısında topladım.

Klima performansı ilkbaharda kontrol edilir, temmuzda değil. Sıcaklar bastırınca servisler dolar, gaz ve filtre işi haftalara sarkar. Bir aylık erken hareket, en sıcak günde arabada terlemekle serin gitmek arasındaki farktır.

Liste neden çalışmaz — üç sebep

Bu listeyi indiren herkes kullanmıyor. Üç sebebi var ve üçü de çözülebilir:

• Görünmeyen yerde durur. Klasöre kaldırılan liste ölü listedir. Buzdolabı, garaj duvarı ya da torpido — gözünün her ay değdiği bir yer olsun. Torpidoya koyacaksan ruhsatın yanına koy; o zarfı zaten açıyorsun.
• Tarih yazılmaz. İşaretleme yeterli değil; her satırın yanına tarih ve kilometre yaz. “Yapıldı” bilgisi bir sonraki bakımın ne zaman geleceğini hesaplatmaz, “12 Mart / 84.200 km” hesaplatır.
• Sayfa dolunca kaybolur. Bir yılın sonunda liste doludur ve yenisi asılır; eskisi çöpe gider, geçmiş de onunla gider. Kayıt geçmişini tutmak istiyorsan kâğıt tek başına yetmez — aşağıdaki üç seçenek bunun için.

“Veya km” kısmı neden önemli?

Bakım aralıkları iki saatle birden işler: takvim ve kilometre. Az kullanılan araçta yağ takvimle eskir, çok kullanılanda kilometreyle. Bu yüzden listedeki 6 aylık ve yıllık bölümler “veya X km — hangisi önce gelirse” der. Uzun yola çıkmadan önceki özel hazırlık ayrı bir konu; onun zaman çizelgesini uzun yol öncesi kontrol listesinde yazdım.

Kâğıt mı, Excel mi, uygulama mı?

• Kâğıt (bu liste): görünür olduğu için çalışır — buzdolabındaki liste unutulmaz. Zayıf yanı: geçmişi tutmaz, hatırlatmaz.
• Excel: yapılan işlemlerin tarihçesini ve masraflarını da kaydetmek istersen araç bakım Excel şablonuna geç — km VEYA tarih eşiğine göre durum bile hesaplar.
• Uygulama: hatırlamayı tamamen devretmek istersen Odovo bakımları tarihe veya kilometreye göre — hangisi önce gelirse hatırlatır; servis, yakıt ve sigorta kayıtlarını tek yerde tutar, km başına gerçek maliyetini gösterir. İlk araç ücretsiz.

Kayıt tutmanın satışta neden paraya dönüştüğünü merak ediyorsan: servis geçmişi ikinci el değeri nasıl etkiler.

Kilometre eşiklerine göre ayrıntılı tablo ve ayrı bir yazdırılabilir takvim için: kilometreye göre araç bakım takvimi.

Listenin ikizi: servis kayıt defteri

Kontrol listesi ileriye bakar — şu geliyor, bu yaklaştı. İkizi geriye bakar: ne yapıldı, ne zaman, hangi kilometrede, kaça. O ikiz yazdırılabilir araç servis kayıt defteri — her iş tek satır, fişler arkasına zımbalı. Liste buzdolabında, defter torpidoda; ikisi birlikte kaydın tamamı.

Sıkça Sorulan Sorular

Aralıklar her araç için aynı mı? Hayır. Listedeki değerler yaygın, güvenli varsayılanlardır. Aracının el kitabındaki aralık farklıysa el kitabı kazanır; özellikle uzun ömürlü (longlife) yağ programlarında üretici aralığına uy.

Listeyi araç başına mı yazdırmalıyım? Evet. Üst bilgi alanı (plaka, km, son bakım) araç başına bir sayfa için tasarlandı. İki araçlı evde iki liste yan yana asılır, karışmaz.

Ayda bir tur gerçekten gerekli mi? 13 dakikalık aylık tur, yol kenarında kalmanın ve büyük faturaların en ucuz sigortasıdır — düşük basınçlı lastik ya da azalan yağ, ayda bir bakan gözün yakaladığı, yılda bir bakanın kaçırdığı şeydir.

Lastik basıncını nereden öğrenirim? Sürücü kapısı çerçevesindeki etiketten. Lastiğin yan yüzündeki rakam o lastiğin dayanabileceği maksimum basınçtır, aracın istediği değer değildir — ikisi karıştırıldığında lastik fazla şişirilmiş olur. Ölçümü lastikler soğukken yapın; yol gitmiş sıcak lastik yanıltıcı yüksek okur.

Kâğıt listeden ne zaman vazgeçmeliyim? İki eşik var. İkinci araç girdiğinde satır sayısı ikiye katlanır ve kâğıtta karışır. Geçmiş sorulmaya başladığında — aracı satarken, garanti tartışmasında ya da “bu parça ne zaman değişmişti” sorusunda — kâğıt cevap veremez, çünkü dolan sayfa atılır. Bu iki eşikten birine geldiyseniz Excel ya da uygulamaya geçme zamanıdır.

Fuat Çakır — endüstri mühendisi, yönetim danışmanı ve Odovo’nun geliştiricisi. Sofft çatısı altında “bir tarihi asla kaçırma” ilkesiyle uygulamalar geliştiriyor.